Hoogbouw en salderen
problemen en oplossingen


Verschillende leden van Stroomversnelling werken hard aan nul-op-de-meterhoogbouwconcepten en -projecten. Helaas zit er nog een aanzienlijk juridisch knelpunt in de weg, namelijk salderen. Wat is precies het probleem en wat doen we er aan om het op te lossen?

Het kabelknelpunt

Om te kunnen salderen moet duurzaam opgewekte energie (zonne- en windenergie) via de elektriciteitsmeter van de huurder lopen. Om dit bij hoogbouw mogelijk te maken, moeten er nieuwe kabels door het gebouw getrokken worden. Bij hoogbouw met 3 á 4 woonlagen wordt het aanleggen van deze kabels zo ingrijpend en duur dat het de businesscase van het project onderuit haalt. Bovendien levert het kabels trekken voor bewoners veel ongemak op en is het niet gewenst om zoveel nieuwe materialen toe te moeten voegen in het gebouw. Kabels trekken is dus geen goede oplossing.

Administratief toewijzen en de knelpunten

Een alternatief voor kabels trekken is het zogenaamd administratief toewijzen, ook wel administratief alloceren genoemd. Dit is het administratief toebedelen van de duurzaam opgewekte energie aan de huurders. Dit kan via de door de Rijksoverheid ontwikkelde Regeling Verlaagd Tarief, ook wel de Postcoderoosregeling genoemd. Het blijkt echter dat deze regeling niet goed aansluit bij hoogbouwprojecten in de huursector. De volgende knelpunten worden door woningcorporaties ervaren:


  • Om gebruik te kunnen maken van de regeling moet men een coöperatie oprichten. Alleen huurders die lid worden van de coöperatie, kunnen het belastingvoordeel ontvangen. Draagvlak hiervoor creëren vraagt om een omvangrijk proces en dan is er nog de aanvullende administratie.
  • Huurders moeten risicodragend participeren (bijv. mede-eigenaar van zonnepanelen worden) om in aanmerking te komen voor de Postcoderoosregeling. Niet alle huurders willen dat of kunnen dat financieel dragen.
  • De regeling leidt tot ingewikkelde administratieve handelingen bij verhuizingen. Vertrekkende huurders moeten namelijk hun lidmaatschap van de coöperatie opzeggen en het daarbij behorende eigendom weer overdragen.
  • Niet alle energieleveranciers werken mee aan het administratief verdelen en huurders kunnen niet gedwongen worden een contract te hebben met een leverancier.

De energieprestatievergoeding

De EPV-wetgeving schrijft voor dat de duurzame energie die nodig is voor het huishouden in, op of aan het gebouw moet zijn opgewekt. Dit heeft voor hoogbouw tot gevolg dat, in het geval van een all electric scenario met zonnepanelen, de EPV kan worden ingezet tot en met vijf woonlagen. Bij hogere flats is het dakoppervlak te klein om genoeg energie op te wekken voor alle woningen. De toepassing van het ontwikkelde Powernest concept (wind en zon) heeft potentie het aantal woonlagen op te krikken naar 10 woonlagen. Een duurzaam warmtescenario (EOR 4,5 – groenste secondaire net in Nederland tot nu toe) komt tot 5 woonlagen.

De ontwikkeltafel hoogbouw van Stroomversnelling pleit daarom voor een aanpassing van de EPV zodat de duurzame opwekking in, op én nabij het gebouw is toegestaan. De geplaatste duurzame bron bevindt zich in dat geval ergens anders maar wel binnen een acceptabele straal. De duurzaam opgewekte elektriciteit wordt administratief toegewezen aan het gebouw. Echter als men de duurzaam opgewekte energie administratief wil toewijzen komen we terecht in een juridische en economische discussie.

Overheid hoe kan dit wel simpel en efficient?

Stroomversnelling heeft bovenstaande knelpunten met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat besproken. Het doel van de regeling – het stimuleren van duurzame productie-middelen die bijdragen aan energiebewustzijn en draagvlak – wordt in onze ogen in deze situaties namelijk niet bereikt. Het ministerie heeft aangegeven dat ze er naar streeft de knelpunten voor de realisatie van zonnestroomprojecten bij kleingebruikers waar mogelijk op te lossen, en ook voor dit knelpunt in de hoogbouw.

Dit gaan wij doen

Stroomversnelling doet haar best om te zorgen dat de regeling zo wordt aangepast dat deze ook geschikt wordt voor hoogbouwprojecten. Het formele proces ziet er als volgt uit:

  • Momenteel doet het ministerie van EZK een evaluatie van de Postcoderoosregeling. Deze evaluatie wordt uitgevoerd door KWINK groep. Stroomversnelling heeft bovenstaande knelpunten ingebracht en blijft gedurende de evaluatie met KWINK in gesprek.
  • We maken een kamerbrief met de evaluatie van de regeling waarin de knelpunten worden benoemd en eventuele oplossingen worden aangedragen.
  • Het nieuwe kabinet zal op basis van de evaluatie moeten bepalen of en hoe de regeling wordt aangepast. De verwachting is dat aanpassingen in de loop van 2018 worden doorgevoerd.

Ondertussen: experimenteerruimte

Ondertussen doet Stroomversnelling haar uiterste best om op korte termijn experimenteerruimte te creëren voor hoogbouwprojecten. Op die manier zijn de hoogbouwprojecten niet afhankelijk van het formele tijdspad voor het aanpassen van de salderings- en Postcoderoosregeling. Dit is dé manier om te leren welke structurele oplossingen voor de hoogbouw wel werken zodat dit uiteindelijk wordt meegenomen in de nieuwe postcoderoos- en/of salderingsregeling.

Daarnaast wordt door Stroomversnelling en haar leden via de ontwikkeltafel hoogbouw en het programma ‘Hoe Hoogbouw’ samengewerkt aan het realiseren van succesvolle hoogbouwprojecten.

Informatiemiddag HOE Hoogbouw training

Heeft u hoogbouw van vier woonlagen of hoger in uw bezit? Overweegt u dit bezit te renoveren of te verduurzamen? Twijfelt u nog met welke energieambitie? Of wilt u meer informatie over hoe deze verduurzaming het beste aan te pakken? Stroomversnelling organiseert donderdagmiddag 24 mei een informatiemiddag over de Training HOE Hoogbouw bij Anne in Utrecht, die in september 2018 voor de tweede keer van start gaat.


Geschreven door Marieke Buijs i.s.m. Marcel Elswijk